donderdag 26 februari 2015

Lakeman: tuchtklacht tegen KPMG als ABN AMRO swapschade verdoezelt

Directeur Pieter Lakeman van Swapschade BV acht een afboeking door ABN AMRO van 3,65 miljard euro ten laste van het resultaat 2014 gepast. Dit vanwege ingediende en nog in te dienen schadeclaims van MKB-ondernemers die de dupe zijn van renteswaps die ABN AMRO hen verkocht. En ook vanwege de gevolgen van de Vestia-zaak. Als accountant KPMG goedkeuring geeft aan een jaarverslag dat onvoldoende cijfermatig inzicht biedt in swap-risico's voor het vermogen, resultaat en de solvabiliteit van ABN AMRO dient Lakeman namens Swapschade BV een tuchtklacht in.

Swapschade BV treedt op voor gedupeerde MKB-bedrijven. Volgens Lakeman is ABN AMRO in het uitoefenen van haar zorgplicht jegens deze bedrijven tekort geschoten door hen grote aantallen renteswaps te verkopen. Het betreft een omstreden en zeer complex financieel product dat bij MKB-bedrijven tot grote schade leidt.

In een brief aan het bestuur van KPMG wijst Lakeman er namens Swapschade BV op dat ABN AMRO sinds 2005 grote winsten boekte met de verkoop van renteswaps. Hij spreekt van 'verkooppraktijken die zich kenmerken door ernstige misleiding, zo niet bedrog'. Lakeman voorziet dat de bank dit jaar in toenemende mate geconfronteerd wordt met door de rechter toegewezen schadeclaims. Alleen al voor het MKB kunnen die tot ver boven de 2 miljard euro oplopen.

Dat het aantal klachten van MKB-ondernemers tot op heden nog beperkt lijkt te blijven wijt Swapschade BV aan de bij veel ondernemers levende angst dat hun kredieten worden opgezegd als zij met een claim tegen de bank komen. Lakeman verwacht echter dat mede als gevolg van in 2015 en 2016 te verwachten publiciteit over het renteswap-schandaal steeds meer ondernemers het aandurven om hun schade te verhalen en daarbij succes zullen boeken. Pogingen van ABN AMRO om het aantal en de grootte van nog in te dienen claims te beperken zullen naar de stellige overtuiging van Swapschade BV schipbreuk lijden.

Als KPMG het jaarverslag 2014 (inclusief verslag van de directie en de Raad van Commissarissen) goedkeurt zónder dat potentiële beleggers voldoende cijfermatig inzicht wordt geboden in de verliesgevende fase waarin de bank in 2014 bij directe afboeking volgens Lakeman verkeerde, is KPMG volgens Swapschade BV civiel aansprakelijk. Voor de accountant die namens KPMG tekent geldt een tuchtrechtelijke aansprakelijkheid. Dit alles geldt tevens als in de jaarrekening 2014 onvoldoende cijfermatig inzicht wordt geboden in negatieve vooruitzichten van ABN AMRO.

Swapschade BV adviseert KPMG om zich juridisch goed op de hoogte te (laten) stellen van de risico's inzake renteswaps. Maar niet door advocaten of juristen die voor ABN AMRO of een andere bank actief waren of zijn. Want, aldus Pieter Lakeman, van hen kan geen objectieve analyse worden verwacht. Gaat KPMG tóch met hen in zee, dan zal Lakeman als de zaak voor de rechter komt benadrukken dat de accountant 'het risico om door partijdige advocaten op het verkeerde been te worden gezet bewust heeft willen aanvaarden.'

Overigens zegt Swapschade BV het opvallend te vinden dat ABN AMRO 'haast heeft met de komende beursgang'. 

maandag 12 januari 2015

Lakeman dagvaardt ABN AMRO en eist vergoeding swapschade aan MKB

Bedrijfsonderzoeker Pieter Lakeman begint samen met een team deskundigen een gebundelde actie om ABN AMRO de schade als gevolg van rentederivaten te laten vergoeden. De mede door Lakeman opgerichte Swapschade BV heeft staatsbank ABN AMRO gedagvaard. Lakeman treedt op voor gedupeerde MKB-bedrijven. Volgens hem heeft ABN AMRO een volkomen verkeerde voorstelling van zaken gegeven en bovendien volstrekt verkeerd geadviseerd. Omdat de bank geen enkele aansprakelijkheid aanvaardt, eist Swapschade BV dat alle schade wordt vergoed en stapt naar de rechter.

ABN AMRO verkocht vanaf 2005 aan MKB-bedrijven grote aantallen rentederivaten, veelal in de vorm van zogenoemde renteswaps. Een product dat volgens Lakeman absoluut niet deugde. In de dagvaarding wordt gesproken van 'puur gokken' en van een bank die 'verwordt tot een casino'.

Swapschade BV is opgericht met steun van een litigation funder die op basis van no cure no pay alle invorderingskosten financiert. Het doel is om op commerciële basis een vergoeding binnen te halen. Gedupeerde MKB-bedrijven kunnen kosteloos meedoen en krijgen een individueel schaderapport. Bij succes ontvangt Swapschade BV 20 tot 30 procent van de bedragen die voor de aangesloten MKB-ondernemingen worden geïncasseerd. Swapschade BV zal deze kosten bovendien weer op ABN AMRO trachten te verhalen.

Volgens Swapschade BV heeft ABN AMRO miljarden winst op de omstreden renteswaps gemaakt en dient de bank daarover opening van zaken te geven. Tevens wordt in de dagvaarding gesteld dat ABN AMRO vanaf het begin van de kredietcrisis een zogenoemde liquiditeitsopslag hanteert waarmee zonder enige tegenprestatie op zijn minst nog eens honderden miljoenen euro's extra uit het MKB zijn getrokken.

In de aan topman Gerrit Zalm van ABN AMRO uitgebrachte dagvaarding staat dat zijn bank 'aan het MKB nooit renteswaps had mogen adviseren'. Voor ondernemers die een lange lening met variabele rente wilden afsluiten, zou een rentecap veel goedkoper zijn geweest en bovendien aanzienlijk minder risico's hebben opgeleverd dan een renteswap-contract. Bovendien zou de ondernemer bij een rentecap-contract ook nog kunnen profiteren van een daling van de Euribor-rente. Gesproken wordt van een 'volkomen verkeerd advies'. In de optiek van Swapschade BV bezondigde ABN AMRO zich aan product pushing en misselling en was er sprake van bedreiging, bedrog en misbruik van omstandigheden.

Over de keuze van Swapschade BV om ABN AMRO aan te pakken zegt Lakeman: "Het is  inmiddels een stáátsbank. Wij eisen dat men nu alsnog het goede voorbeeld geeft en er alles aan doet om wangedrag zoals in de zaak van de renteswaps met wortel en tak uit te roeien. De bank kan vanuit een oogpunt van fatsoen domweg niet anders  dan alle gedupeerden schadeloos stellen".

Volgens Swapschade BV zijn nogal wat ondernemers bang om een procedure tegen de bank te beginnen. Zij vrezen in dat geval namelijk voor opzegging van hun financiering. Swapschade BV meent dat de bank dit niet mag doen en eist daarom de toezegging dat dit niet gebeurt. Overigens maakt Swapschade BV ook aanspraak op een vergoeding aan MKB-ondernemers van het verlies van de waarde van hun onderneming als gevolg van het feit dat de bank op grote schaal liquiditeiten heeft onttrokken.

De procedure tegen ABN AMRO is de eerste procedure van Swapschade BV. De andere banken die renteswaps aan het MKB hebben verkocht zullen wellicht ook nog worden aangesproken.

vrijdag 19 december 2014

Geen schikking curatoren DSB en DNB

De Nederlandsche Bank (DNB) wil niet schikken in zijn juridische strijd met de curatoren van de in 2009 omgevallen DSB Bank. Volgens de curatoren liep hun aansturing op een schikking voor de rechtbank in Amsterdam vrijdag op niets uit. Het is nu wachten tot de rechter uitspraak doet. Die staat gepland op 4 maart. De curatoren van DSB proberen een grote schadevergoeding los te krijgen bij DNB. Het gaat om een bedrag tussen de 600 miljoen en 1 miljard euro en betreft voornamelijk misgelopen rente-inkomsten.

donderdag 16 oktober 2014

Lakeman wint bij Hof procedure voor 28 leveranciers en onderaannemers

Stichting Onderzoek Bedrijfs Informatie (SOBI) is in hoger beroep door het Gerechtshof Den Haag in het gelijk gesteld in een procedure tegen Dirk Jan Lucas, voormalig directeur van de in 1993 gefailleerde Haagse bouwonderneming Lucas Bouw B.V. SOBI trad op als gemachtigde van 28 leveranciers en onderaannemers. Het Hof veroordeelde Dirk Jan Lucas tot het betalen van de schade (nader op te maken bij staat) die gelijk is aan onbetaalde facturen die de 28 in de laatste acht maanden voor het faillissement van Lucas Bouw B.V indienden. Inclusief wettelijke rente gaat het om ruim Euro 5,5 miljoen. Het Hof bepaalde dat meteen tot uitvoering kan worden overgegaan, óók als een van de partijen in cassatie zou gaan. Met het arrest heeft het Hof 97% van de eisen van SOBI toegewezen.

In een arrest d.d. 14 oktober stelt het Gerechtshof Den Haag onder meer dat Dirk Jan Lucas al in 1992 had  moeten beseffen dat zijn bedrijf 'een zinkend schip was en dat het drijvend houden ervan in toenemende mate plaatsvond voor risico van leveranciers en onderaannemers'.  En ook: 'Het zonder waarschuwing doorgaan met het aangaan van verplichtingen en het afnemen van nog niet betaalde goederen en diensten is in de gegeven omstandigheden dermate laakbaar dat Lucas hiervan een ernstig persoonlijk verwijt kan worden gemaakt. Dit leidt tot persoonlijke aansprakelijkheid van Lucas als bestuurder.'

De 28 gedupeerde bedrijven  wendden zich tot SOBI waar voorzitter Pieter Lakeman zich in de zaak vastbeet. In 2003 en 2006 deed SOBI schikkingsvoorstellen die neerkwamen op vergoeding van ruim de helft van de schade. Deze voorstellen werden echter afgewezen. Nadat een door het Gerechtshof benoemde onafhankelijke deskundige in 2011 een voor de cliënten van SOBI gunstig rapport aan het Hof uitbracht, legde SOBI beslag op aandelen en onroerend goed van Dirk Jan Lucas. Hoewel Lucas niet onder een beroepsaansprakelijkheidsverzekering valt, meent SOBI dat door de beslaglegging het grootste deel van de schade toch verhaald kan worden.

SOBI kreeg eerder in de procedure van ABN AMRO - onder dreiging met een kort geding - financiële gegevens waaruit bleek dat Lucas Bouw al ruim voor het faillissement een tekort aan liquiditeiten had. SOBI-voorzitter Pieter Lakeman deed het feitenonderzoek dat aan de succesvolle procedure ten grondslag lag. Mede op basis van de door Lakeman aangedragen feiten baseerde het Gerechtshof de veroordeling in belangrijke mate op de omstandigheid dat Dirk Jan Lucas zelfs nadat duidelijk was dat de liquiditeit blijvend tekort schoot doorging met 'ondernemen'.

SOBI-voorzitter Pieter Lakeman noemt het arrest van het Gerechtshof in Den Haag een belangrijke ontwikkeling in de rechtspraak: "Voor zover ik weet is nog nooit zo duidelijk en zo streng geoordeeld over een directeur die de zaak tegen beter weten in te lang liet doorzieken. Dit is een wezenlijke aanvulling op de jurisprudentie die SOBI eerder al in een zaak tegen een directeur (Theo Hurks) van een andere gefailleerde bouwonderneming  wist te bewerkstelligen. Destijds ging het om schade door het niet betalen van facturen die in de laatste drie maanden voor het faillissement waren ingediend. In de zaak Lucas heeft het Hof de tijdgrens opgerekt naar acht maanden hetgeen ik juridisch gezien van groot belang acht. En voor mijn opdrachtgevers een geweldig resultaat."

vrijdag 13 juni 2014

Familie Poot besluit Chipshol te verkopen

De familie Poot - groot aandeelhouder van gebiedsontwikkelingsmaatschappij Chipshol -  heeft besloten de onderneming te verkopen. Het besluit is recent bekrachtigd in een buitengewone aandeelhoudersvergadering. De voorgenomen verkoop biedt een nieuwe eigenaar de mogelijkheid om 150 hectare strategisch gelegen gronden in bezit te krijgen voor de ontwikkeling van vastgoed in verschillende marktsegmenten. Chipshol is de grootste particuliere gebiedsontwikkelaar in de Schiphol-regio.

De beslissing is ingegeven door de leeftijd van Jan Poot sr (89), drijvende kracht achter Chipshol en door de recente belangstelling van internationale partijen om te investeren in luchthavens. Jan Poot richtte Chipshol in 1986 op 62-jarige leeftijd op vanuit de visie dat luchthavens zich zouden ontwikkelen tot steden (airport cities). 

Binnen vijf jaar na de oprichting verwierf Chipshol bijna 600 hectare grond rondom Schiphol. De luchthaven had volgens Chipshol de potentie had om nummer 1 van de wereld te worden. Naar voorbeeld van Atlanta Airport, dat op basis van visie en samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven groeide van nr. 40 in 1960 naar nr. 1 in 2000.

Reeds in 1989 sloot Chipshol twee samenwerkingsovereenkomsten met de Schiphol Area Development Company voor de ontwikkeling van Business Park-Rijk (35 ha.) en Badhoevedorp-Zuid (40 ha.) Het door Chipshol gerealiseerde Park-Rijk was destijds het eerste business park ter wereld waar alle auto's consequent half verdiept onder de gebouwen worden geparkeerd waardoor meer dan 50% van het gebied bestaat uit groen en water.

De belangrijkste doelstelling van Chipshol was de ontwikkeling in Badhoevedorp-Zuid van een 'centrum van internationale allure', in het gebied gelegen in de driehoek tussen de snelwegen A4,A5 en A9. Een Airport City van twee miljoen vierkante meter met onder meer hotels, congresfaciliteiten, een shopping mall, kantoren, appartementen en een golfbaan. Een revolutionair aspect van deze zakenstad was de aanleg van de duurzame people mover Taxi 2000. Met deze spectaculaire ontwikkeling zou Schiphol zich volgens Chipshol kunnen ontwikkelen tot de meest aantrekkelijke werklocatie van Europa.

De plannen  voor deze Airport-City waar 70.000 mensen kunnen wonen en werken zijn door buitenlandse deskundigen zeer positief beoordeeld. De Amerikaanse hoogleraar en Airport City expert John Kasarda stelde in 2007 dat Chipshol met het plan voor een groene Airport City haar tijd ver vooruit was. Voormalig directeur-generaal Kees Vriesman van het ministerie van VROM deed als voorzitter van de naar hem genoemde overheidscommissie Vriesman onderzoek naar de ontwikkeling van luchthavens en noemde in 2009 het plan van Chipshol 'een potentieel sieraad van gebiedsontwikkeling'.

Chipshol is de derde succesvolle onderneming van Jan Poot. In 1960 richtte hij Eurowoningen op, dat binnen tien jaar zou uitgroeien tot  de grootste gebiedsontwikkelingsmaatschappij van Nederland, met een jaarlijkse productie van 4000 woningen. Eurowoningen kreeg met name bekendheid door de ontwikkeling van de innovatieve groene Parkstad Leusden.

Na de verkoop van Eurowoningen werd medio jaren 70 de internationaal opererende gebiedsontwikkelaar Eurohome opgericht die met de ontwikkeling van het ski-station Valmorel internationale prijzen in de wacht wist te slepen. Het ski-station werd door de Franse overheid zelfs uitgeroepen tot model skistation.

De afgelopen jaren hebben zich regelmatig buitenlandse partijen gemeld die grote interesse toonden voor Chipshol en haar strategische, grootschalige grondposities. De belangstelling om te investeren in luchthavens is sindsdien verder toegenomen. Naar aanleiding van de recente beslissing tot verkoop zal vanaf het vierde kwartaal 2014 een procedure worden voorbereid , waarbij uiteindelijk een select aantal belangstellende partijen wordt uitgenodigd finale biedingen te doen.

woensdag 23 april 2014

Lakeman begint meld- en informatiepunt over De Nederlandsche Bank

Stichting Onderzoek Bedrijfs Informatie (SOBI) opent een meld- en informatiepunt over De Nederlandsche Bank (DNB). SOBI wil daarmee misstanden bij het toezicht door DNB aan de kaak stellen. Volgens SOBI-voorzitter Pieter Lakeman worden kleinere pensioenfondsen, banken en verzekeraars steeds vaker onder druk gezet om activiteiten over te dragen aan door DNB aangewezen rechtspersonen of om af te zien van benoeming van geschikte kandidaten. Daarnaast worden kleinere pensioenfondsen en verzekeraars soms overladen met extra DNB-eisen, terwijl zij béter presteren dan grotere.
Lakeman heeft mede op grond van signalen die hem bereikten sterk de indruk dat een wetswijziging in 2012 leidde tot wat hij noemt 'een toenemende vrijmoedigheid van DNB bij het uitoefenen van toezicht'. Als gevolg van de wetswijziging is het vrijwel onmogelijk geworden om DNB aansprakelijk te stellen voor schade. Lakeman wil nu pensioenfondsen, verzekeraars en individuen de mogelijkheid bieden bij het meldpunt klachten over het handelen van DNB in te dienen. Als die klachten in zijn optiek gerechtvaardigd zijn, kunnen ze openbaar worden gemaakt.
Het meldpunt www.meldpuntdnb.nl is bedoeld voor iedereen die informatie over de werkwijze van DNB jegens kleinere pensioenfondsen, banken en verzekeraars heeft. Desgewenst kan men als klokkenluider vertrouwelijk contact opnemen en gegevens delen of opvragen. De website zal mede door middel van nieuwsbrieven regelmatig nieuws verspreiden over het optreden van DNB jegens onder haar toezicht staande instellingen en bestuurders van die instellingen.
De SOBI-voorzitter is van mening dat DNB kleinere pensioenfondsen en verzekeraars soms opzadelt met in aard en omvang discriminerende eisen. Lakeman: "Die ongekend strenge eisen staan niet altijd in verhouding tot de ruimte die grotere instellingen krijgen. ING en Rabobank krijgen bijvoorbeeld toestemming slechts een bescheiden percentage op vastgoed af te schrijven, terwijl DNB voor kleinere partijen met gezondere vastgoedportefeuilles soms een veelvoud aan afschrijvingen eist. Dergelijke ongelijkheden lijken niet uniek te zijn."
Volgens Lakeman krijgt hij ook meldingen dat bestuurders van pensioenfondsen en verzekeraars door DNB onder druk worden gezet 'om de business maar over te doen aan grotere, vaak door DNB zelf aangedragen partijen'. Hij vindt het wrang en onterecht dat DNB dergelijke druk op kleinere verzekeraars en pensioenfondsen uitoefent: "Hun beleggingsresultaten zijn vaak beter dan die van grotere fondsen. Dat komt mede omdat bij grotere pensioenfondsen dure adviseurs een fors deel van de beleggingswinst afromen. Ons meldpunt wil dergelijke misstanden gedocumenteerd aan de kaak stellen."
DNB beweegt zich volgens Lakeman de laatste jaren hoe langer hoe meer op het terrein van de AFM. De AFM houdt volgens de wet toezicht op het gedrag van banken, pensioenfondsen en verzekeraars, terwijl DNB zich in principe dient te beperken tot prudentieel toezicht (toezicht op de financiële gezondheid). De website www.meldpuntdnb.nl zal ook jurisprudentie over geschillen met DNB bevatten.

woensdag 5 februari 2014

Lakeman: falende SNS-commissarissen Nijhuis en Wijngaarden moeten weg


Voorzitter Pieter Lakeman van Stichting Onderzoek Bedrijfs Informatie (SOBI) wil dat minister Dijsselbloem van Financiën de commissarissen Jos Nijhuis en Ludo Wijngaarden van SNS Reaal vervangt. Beiden werden in 2009 vanwege hun financiële deskundigheid commissaris bij SNS Reaal. Volgens Lakeman hebben zij als toezichthouder ernstig gefaald. Mede door hun 'lakse houding en een gebrek aan adequaat optreden' ging de bank ten onder en werd nationalisatie onontkoombaar, schrijft Lakeman in een brief aan Dijsselbloem. Hij vraagt de minister om Nijhuis en Wijngaarden te vervangen.
Uit het recent gepubliceerde rapport van de Evaluatiecommissie Nationalisatie SNS Reaal blijkt volgens Lakeman dat de bank zélf primair de oorzaak is van haar bijna-ondergang. Zo werden adviezen van onder meer De Nederlandse Bank om de bakens te verzetten genegeerd. De evaluatiecommissie beklemtoont dat Wijngaarden (voormalig ING-bankier) en zijn mede commissaris Nijhuis (voormalig bestuursvoorzitter accountant PwC en thans bestuursvoorzitter Schiphol) in 2009 vanwege hun financiële expertise als aanwinsten werden gezien. Des te vreemder is het in de optiek van Lakeman dat het tweetal ondanks een hard en kritisch oordeel van de evaluatiecommissie aanblijft als commissaris.
Wijngaarden is in 2009 - net als zijn collega Charlotte Insinger - benoemd op voordracht van de Staat. Het vervroegd wegsturen van deze 'eigen' commissarissen zou op zich als gedeeltelijke schulderkenning kunnen worden opgevat, aldus Lakeman. Dat geldt overigens niet voor de op voordracht van de Raad van Commissarissen benoemde Nijhuis. De bij hun entree als financieel deskundigen geprofileerde Nijhuis en Wijngaarden worden juist op hun eigen vakgebied geconfronteerd met harde kritiek van de evaluatiecommissie. Die spreekt onder meer van het in de periode 2009-2011vaststellen van te optimistische jaarrekeningen en het ondanks adviezen van De Nederlandse Bank niet nemen van maatregelen om SNS Reaal van de ondergang te redden.
Naar het oordeel van Lakeman deed de Raad van Commissarissen niets om het tij te keren. Hij is van mening dat de commissarissen faalden en in het bijzonder Nijhuis en Wijngaarden. Zij waren immers vanwege hun specifieke financiële kennis aangetrokken. Lakeman onderschrijft de stelling van de evaluatiecommissie dat veel eerder had moeten worden begonnen met het zoeken naar kopers voor de verzekeringstak van SNS Reaal. Het lijkt hem 'moeilijk te verdedigen dat Nijhuis en Wijngaarden nog langer in functie blijven als commissaris bij SNS Reaal'. Hij vraagt minister Dijsselbloem daarom hen onmiddellijk te vervangen. Van die vervanging kan een positief signaal naar de financiële markten uitgaan, aldus Lakeman.