Ondernemingskamer behandelt verzoek Lakeman om jaarrekening pensioenfonds te vernietigen

De Ondernemingskamer van het Gerechtshof in Amsterdam neemt een klacht van voorzitter Pieter Lakeman van Stichting Onderzoek Bedrijfsinformatie SOBI tegen het Pensioenfonds van de Metalektro (PME) in behandeling.

Volgens Lakeman hanteert PME in het jaarverslag 2021 onder dwang van De Nederlandsche Bank (DNB) een te lage rekenrente. Daardoor vallen het resultaat en eigen vermogen veel te laag uit en worden pensioenontvangers, premiebetalende werknemers en bij het fonds aangesloten ondernemingen jaarlijks voor miljarden euro’s benadeeld.

Lakeman vraagt de Ondernemingskamer de jaarrekening te vernietigen en te laten vervangen door een jaarrekening waarin het beleggingsresultaat wél een rol speelt bij de vaststelling van de rekenrente. Op 27 oktober is er een besloten zitting over de zaak.
Een vergelijkbaar verzoek deed Lakeman samen met een aantal pensioenontvangers in juli bij de Ondernemingskamer over de jaarrekening 2021 van het Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT) en het Pensioenfonds voor de Bouw. Daar buigt de Ondernemingskamer zich in een later stadium over. De accountant van PME (S.B. Spiessens van EY) krijgt van de Ondernemingskamer tot 6 oktober de tijd desgewenst schriftelijk een standpunt bij de griffie in te dienen.

Lakeman stelt dat de rekenrente volgens Europese regelgeving vastgesteld moet worden. Die bepaalt dat daarbij rekening gehouden moet worden met het beleggingsrendement. Het betreft de zogenoemde IORP II-richtlijn (Institutions for Occupational Retirement Provision Directive). Lakeman vindt dat DNB vele pensioenfondsen in de problemen brengt door hen te verplichten deze Europese regel te overtreden. Daardoor vallen het resultaat en het eigen vermogen in totaal vele tientallen miljarden euro’s te laag uit.

Lakeman meent dat de rentetermijnstructuur die DNB aan pensioenfondsen oplegt een onjuiste grondslag kent en niet in lijn is met de IORP II-richtlijn. Hij kent geen andere Europese toezichthouder die pensioenfondsen dwingt om de Europese richtlijn te overtreden door de technische pensioenvoorzieningen veel te groot weer te geven. De in het boekjaar 2021 toegepaste rekenrente bedroeg minder dan 0,6% terwijl het gemiddelde beleggingsrendement van de Nederlandse pensioenfondsen al tientallen jaren méér dan 6% bedraagt.

Volgens de SOBI-voorzitter bulken pensioenfondsen van het geld en kunnen ze alle pensioenuitkeringen volledig indexeren en de te betalen premies verlagen. De door DNB verplicht gestelde rentetermijnstructuur tast het eigen vermogen en resultaat honderden miljarden euro’s aan. Terwijl DNB op basis van onjuiste uitgangspunten beweert dat volledig indexeren onverantwoord zou zijn, is de realiteit dat het wel degelijk kan en dat pensioenfondsen door DNB gedwongen worden premiebetalers en ontvangers van pensioenuitkeringen tekort te doen.

Lakeman vraagt Ondernemingskamer jaarrekening drie pensioenfondsen te vernietigen

Voorzitter Pieter Lakeman van Stichting Onderzoek Bedrijfsinformatie SOBI stelt dat vrijwel alle pensioenfondsen onder dwang van DNB in hun jaarrekeningen een te lage rekenrente hanteren waardoor het resultaat en het eigen vermogen tientallen miljarden euro’s te laag uitvallen.

Daarom vraagt Lakeman aan de Ondernemingskamer van het Gerechtshof in Amsterdam de jaarrekening 2021 van drie van de vijf grootste pensioenfondsen te vernietigen. 

Als eerste fonds heeft SOBI tezamen met andere belanghebbenden op 12 juli een verzoekschrift aan de Ondernemingskamer gericht om de jaarrekening van het Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT) te vernietigen. Volgende week volgen verzoekschriften om de jaarrekeningen van het Pensioenfonds van de Metalektro en het Pensioenfonds voor de Bouw te vernietigen.

Volgens Lakeman moet de rekenrente volgens Europese regelgeving vastgesteld worden. Die bepaalt dat bij het vaststellen van de rekenrente rekening gehouden moet worden met het te verwachten beleggingsrendement. Het betreft de zogenoemde IORP II-richtlijn (Institutions for Occupational Retirement Provision directive). Volgens Lakeman brengt DNB vele pensioenfondsen in problemen door hen te verplichten deze Europese regel te overtreden en zodoende het resultaat en het eigen vermogen van het pensioenfonds met miljarden euro’s te verlagen.
 
Lakeman is van mening dat de rentetermijnstructuur die DNB aan pensioenfondsen oplegt een onjuiste grondslag kent en niet in lijn is met de IORP II-richtlijn. Lakeman kent geen andere Europese toezichthouder die pensioenfondsen dwingt om de Europese richtlijn te overtreden door de technische voorzieningen veel te groot weer te geven. De in het boekjaar 2021 door het PMT toegepaste rekenrente bedroeg 0,59% terwijl het gemiddelde beleggingsrendement van PMT over de laatste tien jaar 8,2% was.

Lakeman: ‘PMT bulkt net als andere pensioenfondsen van het geld en is in staat om alle pensioenuitkeringen volledig te indexeren en de te betalen premies te verlagen. Maar als gevolg van de door DNB verplicht gestelde rentetermijnstructuur worden het eigen vermogen en het resultaat van het PMT enorm omlaag gerekend. DNB wekt door haar onjuiste uitgangspunten verplicht te stellen de schijn dat volledig indexeren onverantwoord zou zijn. De realiteit is dat het wel degelijk kan en dat premiebetalers en ontvangers van pensioenuitkeringen door PMT en ruim 200 andere pensioenfondsen (maar feitelijk door DNB) tekort worden gedaan.’

Het verzoekschrift bij de Ondernemingskamer van het Gerechtshof in Amsterdam is door Lakeman mede namens een aantal pensioenontvangers en premiebetalers ingediend. Als de zaak gewonnen zou worden, staat volgens Lakeman vast dat de Nederlandse regering en DNB jarenlang de Europese richtlijn verkeerd hebben laten toepassen. 

Foto Anefo

Lakeman: aardbeving als oorzaak mestkelderschade zelden onderzocht, boeren gedupeerd

Het Centrum Veilig Wonen (CVW) wist jarenlang dat aardbevingen de oorzaak zouden kunnen zijn van schade aan mestkelders van Groningse boeren. Toch wees het CVW veel schadeclaims af zonder te laten onderzoeken of deze door aardbevingen veroorzaakt waren.

Dat schrijft Pieter Lakeman van Stichting Onderzoek Bedrijfsinformatie (SOBI) aan de Parlementaire Enqu êtecommissie Aardgaswinning Groningen. Hij treedt op voor gedupeerde Groningse boeren en eist openheid over de werkwijze van het CVW.

Het CVW werd eind 2014 als bestuursorgaan van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat opgericht en moest meldingen van schade door aardbevingen afhandelen. De organisatie kreeg meteen te maken met hevige kritiek. Die had betrekking op de duur van de schade-afhandeling en onvoldoende onafhankelijkheid. Tevens werd het CVW verweten er alles aan te doen om de vergoeding van schade door gaswinning zo laag mogelijk te houden. In 2019 is het CVW opgeheven.

Volgens Lakeman werd in de inleiding van een Grontmij-rapport in oktober 2015 gesteld dat schade aan een mestkelder van een Groningse boer ‘mogelijk is ontstaan als gevolg van opgetreden aardbevingen’. In zijn stuk aan de parlementaire enquêtecommissie schrijft hij: ‘Desondanks heeft het CVW schadeclaims met betrekking tot een groot aantal mestkelders afgewezen zonder die kelders te laten onderzoeken op aardbevingen als eventuele schadeoorzaak.’

Enkele boeren gingen bij een arbiter in beroep tegen de beslissing van het CVW. De arbiters oordeelden voor de gedupeerden vaak aanzienlijk gunstiger dan het CVW en pasten al vanaf augustus 2016 het bewijsvermoeden toe. Een aanpak die drie jaar later door de Hoge Raad werd bevestigd. Voor de meeste boeren was in beroep gaan echter niet mogelijk. Zij moesten het volgens Lakeman ‘als totale leek tegen door de wol geverfde juristen’ opnemen of forse advocatenkosten maken.

Het archief van het CVW met betrekking tot de schadevergoeding is ondergebracht bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen. Lakeman zegt dat het bewijsmateriaal moet bevatten van het ‘onrechtmatig en schadelijk optreden’ door het CVW jegens gedupeerde boeren. Naar zijn inschatting zijn dat er enkele honderden. Hij vraagt de parlementaire enquêtecommissie om openbaarmaking van alle relevante informatie en heeft geen goed woord over voor de handelwijze van het CVW: ‘Ik vind wat er is gebeurd heel bizar. We hebben het over een aan de overheid gelieerde organisatie die is opgericht om aardbevingsschade te vergoeden, maar die jarenlang schadeclaims afwijst zonder onderzoek te doen naar aardbevingen als schadeoorzaak. En dat allemaal om er voor te zorgen dat de overheid zo min mogelijk van de door haar zelf veroorzaakte schade hoeft te vergoeden. Dit lijkt bijna crimineel.’

Overigens kent het Instituut Mijnbouwschade Groningen volgens Lakeman doorgaans een fractie van de werkelijke schade als vergoeding toe. Hij adviseert gedupeerden daarom om schadeclaims niet daar maar bij de gewone civiele rechtbank Assen neer te leggen. Lakeman lanceerde een paar maanden geleden zijn platform www.namclaim.nl en overweegt om namens Groningse boeren een schadeprocedure tegen de NAM en/of de Staat te beginnen.

Lakeman: falend Instituut Mijnbouwschade Groningen opheffen

Het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) faalt ernstig bij het toekennen en uitkeren van schadevergoedingen aan slachtoffers van aardbevingen in Groningen en moet worden opgeheven. Dat zegt voorzitter Pieter Lakeman van Stichting Onderzoek Bedrijfs Informatie (SOBI).

Hij zet zich mede via de website www.namclaim.nl in voor gedupeerde boeren in Groningen. Dat IMG-topman Bas Kortmann het in één keer afkopen van alle aardbevingsschade door de NAM bepleit vindt Lakeman ongehoord: ‘Hij probeert het falen van zijn eigen organisatie te verhullen en gaat ver buiten zijn boekje.’

Kortmann deed zijn uitlatingen in het Financieele Dagblad van heden (18 januari). Volgens hem doet de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) er goed aan de aansprakelijkheid voor aardbevingsschade in Groningen in één keer af te kopen. Op die manier kan het herstel van woningen en het vertrouwen in de overheid volgens de IMG-topman sneller verlopen.

De inmiddels voor een aantal Groningse boeren opererende Lakeman gelooft daar niets van. ‘Het IMG is hoofdverantwoordelijke voor het effectief uitkeren van schadevergoedingen en schiet op dat vlak ernstig tekort. Iedereen kent de verhalen over lange procedures, onvolkomenheden in rapportages en eindeloos gesteggel over de hoogte van vergoedingen. Het pleidooi van Kortmann om de NAM alle schade in één keer af te laten kopen is volgens ons bedoeld als bliksemafleider om het stelselmatig falen van het IMG te verhullen.’

Lakeman vindt het bovendien onaanvaardbaar dat de IMG-topman zich alleen op de NAM en niet op de Staat richt: ‘In juli 2019 oordeelde de Hoge Raad dat de Staat exploitant is en mede verantwoordelijk voor het verlenen van de vergunningen voor het winnen van aardgas en voor het toezicht op een veilige exploitatie van het Groningen-veld. Voor de slachtoffers van de aardbevingen was dit juridisch gezien een zeer gunstige uitspraak waar de IMG-voorzitter nu aan voorbij gaat door zich alleen op de NAM te richten.’

Foto Anefo

Pieter Lakeman start groepsclaim tegen Shell om aardbevingsschade

Voor circa 1500 Groningse agrariërs organiseert Pieter Lakeman een groepsclaim tegen Shell/NAM om de schade vergoed te krijgen die is veroorzaakt door aardbevingen. In sommige kan de schade oplopen tot 5 miljoen euro per boerderij.

SOBI-voorzitter verwacht succes te hebben met de claim, omdat de Hoge Raad op 19 juli 2019 bepaalde dat de staat en de Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) schadeplichtig zijn vanwege de aardbevingen door gaswinning.

De helft van de NAM-aandelen is in handen van Shell. 'Juridisch is de claim gericht tegen de NAM, maar feitelijk is het de Shell-claim, zegt Lakeman in het FD.

Afronding faillissement DSB in zicht

De overname van resterende leningen van de DSB Bank door NIBC Bank is definitief akkoord bevonden. Met de koop is een bedrag van 1,6 miljard euro gemoeid.

De leningportefeuille met zo'n 17.000 klanten is woensdag officieel overgedragen. En dat betekent dat het faillissement twaalf jaar na dato definitief kan worden afgerond.

Door de overdracht kunnen de laatste schuldeisers worden terugbetaald, in totaal staat nog nog 752 miljoen euro open.

Lakeman gaat in cassatie tegen renteswap-arrest Gerechtshof

Pieter Lakeman van Swapschade BV gaat namens tien MKB-bedrijven in cassatie tegen een arrest van het Gerechtshof Amsterdam. Zij leden enorme schade door het afsluiten van renteswap-contracten met ABN AMRO.

Het Hof bepaalde bij vervroegde uitspraak dat de bank hen géén schadevergoeding hoeft te betalen.

Lakeman vecht het arrest aan en verwijt de bank te hebben verzwegen dat alle swapcontracten een negatieve waarde hadden, variërend van 15.000 tot meer dan 120.000 euro per renteswap. Als de eisers dit geweten hadden, zouden ze volgens Lakeman nooit getekend hebben. Hij spreekt van zeer riskante contracten waar de bedrijven gemiddeld 700.000 euro schade op hebben geleden.

Lakeman heeft bij herhaling gesteld dat ABN AMRO onrechtmatig handelde, haar zorgplicht schond, de gedupeerde bedrijven onjuist informeerde en hen bewust een zeer riskant product verkocht. Hij vindt dat ABN AMRO geen renteswaps met de bedrijven had mogen afsluiten.

Een rentecap begrenst volgens hem de voor de klant de aan de bank te betalen rente, terwijl een renteswap de rente op een door de bank bepaald niveau fixeert en zeer riskant is. Voor 6 van de 10 eisers geldt dat de negatieve startwaarde van hun renteswapcontract zelfs groter was dan de aankoopkosten van een totaal risicoloos rentecapcontract.

Door het afsluiten van een swapcontract met ABN AMRO kwamen klanten zonder het te weten in een meer afhankelijke positie ten opzichte van de bank en die afhankelijkheid werd dus vergroot in geval van een negatieve waarde van de renteswap. In dat geval hadden bedrijven minder kredietmogelijkheden waardoor de bedrijfsgroei werd beperkt. Ook het vervroegd aflossen van leningen werd er door bemoeilijkt.

Er zijn méér procedures onderweg en in voorbereiding. Lakeman verwacht die op korte termijn te kunnen starten.

Foto: In Amsterdam diende in 1985 een kort geding van Boskalis-obligatiehouder H. Dubbeldam (links) tegen de Nederlandse Trust Maatschappij (Anefo).